Tag Archives: Hausnarketa

Komunitatearen garapenerako (eraldaketarako) egiturak eta sareak

Krisi sistemikoa edo sistemaren kaosaren argumentazioa hainbat autorek defendatzen dute, eta egungo krisi finantzario-ekonomiko-soziala aurrekari gisa definitu. Sistemaren kaosari era ordenatu baten aurre egitea aipatzen zuen Joseba Azkarraga MUko kideak, paradigma aldaketarako prest izatea, trantsizio ordenatu batera bideratuz.

Politika ekonomikoetan (eta enpresarialetan), bi ildo hauek ezagutu ditut gaurkoan (Lasuen-en “Marx 1972″ liburuari esker): 1) ahalik eta denbora laburrenean produkzioa biderkatzea bilatzen duena eta 2) produkziorako egiturak lehenbailehen sortzea bilatzen duena (honakoa ei da Leninek aplikatu zuena eta garapen bidean dauden herrialdetan aplikatu dena). Lehena Taylorismoarekin lotu dut nik, nire ezagutza ekonomiko mugatuaren ondorioz, eta era berean, gure ekonomiako politikak horiek direla iruditu.

Hala ere, eta lehenengo parrafoa kontuan izaten badugu, egungo helburua litzateke paradigma aldaketarako egiturak lehenbailehen prestatzea. Horretarako, baina, Lasuen-ek aipatzen du ezinbestekoa dela eraikuntzaren helburua, lortu nahi den eszenatokia, ondo definituta izatea. Komunitatearen garapena buruan, zein parametrotan mugi gaitezkeen ezagutzea, eta zein izango litzatekeen (ustez) sistema honetan bizirauteko politika/estrategia.

Bitartean, sareak eraikitzen jarraitzea ezinbesteko ikusten dut. Baina ez sare enpresarialak soilik. Komunitatearen garapena beste parametro batzuetan ulertu behar badugu, ikuspegi integrala izan behar dugu kontuan. Nekazaritza, etxebizitzak, kultura…

Kooperatiben sarea eta interkooperazioa

Kooperatibak eredu sozioekonomiko alternatibo gisa ulertzen ditut. Askok ulertzen ditugu horrela. Merkatu kapitalistan egonda ere, bestelako balio eta printzipioak dituzten erakunde gisa. Kapitala tresna gisa dutenak, helburu gisa baino. Izan ere, kooperatiben funtsa komunitatearen garapena da. Oinarrian hori da. Beste kontu bat da egungo kooperatiba batzuen oinarria zein den, zergatik sortzen diren kooperatibak, kooperatibako kide batzuen helburuak zeintzuk bihurtu diren, eta abar luze bat.

Hala ere, ez da nire asmoa kooperatiba batzuen norabidearen (edo noranzkoaren?) inguruko hausnarketa egitea, baizik eta azken aldian gero eta nabarmenago egiten zaidan interkooperazio eta elkartasunaren garrantzia aldarrikatzea.

MONDRAGON adibide gisa hartzen badugu, bere gorabehera guztiekin, esango nuke bere arrakastaren gakoetako bat sortutako interkooperazioa, sarea bera, dela. Izan ere, zailtasun zein erronka berrien garaian printzipio eta helburu berak (antzekoak akaso) dituzten norbanako zein erakundeen arteko kolaborazioa gakoa bihurtzen da. Iraultzarako bezala, antolaketa eta sareak ezinbestekoak dira proiektu komunitario, lokal baina global, baterako. Krisi garaiko kudeaketa aztertzen ari naiz nire tesian, eta hori berori ikusi dut garbien: interkooperazioa eta kooperatiben arteko elkartasuna eta konpromisoa finkatuta eta egituratuta egotea zein garrantzitsua den. Kooperatibak alternatiba erreala izan daitezen zeinen garrantzitsua den kooperazioa.

Horren harira, eta Gipuzkoko beste txoko baten, Talaios Kooperatibako lagunek (Beñat Irasuegi, Unai Gorrotxategi eta Gorka Juliok) Olatukoop egitasmo interesgarria jarri dute martxan. Nolabait, orain dela 50-60 urte Debagoienean sortutako interkooperazioa eta elkartasunaren olatua egungo mugimendu kooperatiboan sortu nahi dute, eta horretarako oinarriak definitu dituzte. Etorkizun oparoa duena, egungo egoeran gero eta garrantzitsuagoa baita irla kooperatiboen sarea sortu eta indartzea.

Identitatea eta proiektu komuna (2): Liderra

Egun batzuk badira identitate eta proiektu komunari buruz idatzi nuela. Bertan Izaskun Murgia Elkarte Lirikoaren dinamika, magia, proiektu komunaren garrantzia izan nuen ardatz. Nolabait, proiektu komunaren garrantzia elkarteko dinamikarengan islatu nahi nuen, eredugarri eta hunkigarria iruditzen zaidalako.

12 urte pasatxo dira elkartean parte hartzen hasi nintzela, kantuko klasean Tere Gonzalez irakasleak La Tabernera del Puerto obran papel eder bat eskaini zidala. 12 urte, bai. Zarzuela egiten. Genero ezezaguna (niretzat behintzat), batere erakargarria (izenagatik, jakina), baina deskubrimentu itzela. Antzerkia eta musika nahasita, obra eta abesti ikaragarriekin.

Baina zergatik gaude hain engantxatuta elkarteko kideok? Generoagatik? Musikagatik? Antzerkiagatik? Bai, horrek ere garrantzia du, jakina, baina… talde sentimendua da zentrua. Taldeak magia du, proiektu komunaren indarra. Eta liderra. Liderraren figura garbia. Konfiantza dugu berarengan, haserre egiten digu merezi dugunean, eta eskerrak eta hitz politak eskaintzen dizkigu hunkitzen dugunean. Norbanakoen artean ezinikusiak egongo dira, jakina, baina pertsona batek batzen du guztia.

Liderrak ematen duen gertutasuna eta konfiantzak proiektu komunarengan ilusioa izatera bultzatzen gaitu. Eta biderik zailena halako liderrekin egitea errazago dela iruditzen zait. 9 hilabeteko lanaren ondoren, asteburu eta ilunkara asko sakrifikatu ondoren, hurrengo zarzuelarako CDak biltzen hasi gara jada… Eta lehenengo entsegu inprobisatuak egiten aldageletan, hurrengo 3 hilabeteak luze egingo zaizkigula iruditzen zaigun bitartean.

Identitatea eta proiektu komuna

Gaur asteartea da, 13, eta “martes y trece” hitzak etengabe datozkit burura. Egun aldrebesa dudalako, beharbada. Edota atzoko entsegutik nekatuta irten nintzelako. Edo… Beno, kontua da identitatearen eta proiektu komunaren beharra izan dugula berbagai gaurkoan.

Jakingo duzuen bezala, azken asteotan Izaskun Murgia Elkarte Lirikoko kideok gelditu gabe gabiltza, entseguz entsegu. Domekan orkestrarik gabe baina entsegu luzea izan genuen, atzo orkestrarekin… Eta aste hau benetan betea izango dugu, larunbatean bertan estreinaldia dugu-eta. Eta zergatik aipatzen dudan hau guztia? Ba gaurko hausnarketarentzako (hilabete honetakoa?) oinarri eta abiapuntu aparta delako.

Elkarte Lirikoko kideok proiektu komuna dugu, helburu jakinak, taldeko kide sentitzen gara. Eta proiektu komun horretan, gure bihotza, gogoa eta indarra jartzen dugu, inongo erreparorik gabe eta irribarrez. Ahal dugun guztia eginez. Nekatuta egongo gara, ziur, baina estreinaldia ederto irten dadin, ordu pila bat sartzeko prest gaude. Eta taularatzerakoan, orduan bai izaten dela aparta! Orduan ikusten da zer nolako talde sentimendua dagoen. Guztiok gaude zain, ea koruari eta ea bakarlariei guztia merezi bezala irteten zaien. Ederra da. Talde sentimendua, lotura, identitatea, konpromisoa.

Ez da erraza konpromiso eta lotura hori herrigintzatik erakundeetara eramatea, beharbada. Baina iruditzen zait garrantzitsua (ezinbestekoa) dela erakundeko kide guztiek (edo gehienek akaso) proiektu komunarengan sinestea. Sinetsi eta ilusioz hartzea lana. Bai, lana beti da lan, baina helburu komunak izateari abantailak besterik ez dizkiot ikusten. Bereziki kooperatibetan, jabetza ere konpartitua, komunitarioa, den heinean.

Nola lor daitekeen hori? Lider onak izatea ezinbestekoa da, baina ezin dugu ahaztu norbanakoaren konpromisoa eta ilusioa ere garrantzitsua dela. Guztiok sentitu behar dugu proiektua gure, egunerokotasunean egin beharrekoak soldata baino gehiago esan nahi dezan.

Kooperatiben webguneak eta domeinuak

Kooperatiben webguneetara edo kooperatiben mugimenduarekin lotutako guneetara jo duzue azken aldian? Hona hemen beraien webguneen adibide batzuk: www.goiena.net, www.mondragon.edu, www.arizmendi.eu, www.forokoop.coop, www.mik.es, http://talaios.net/, www.fagorederlan.es eta www.fagor.com.

Domeinuetan fijatzen bazarete, gutxi dira .coop duten guneak. Badirudi domeinuaren kostua bereziki altua dela, Beñat lagunak aipatu bezala. Nazioarteko Kooperatiba Aliantzaren (NKA edo ICA, International Cooperative Alliance) tarifen arabera, domeinuak urteko 120 dolarreko kostua luke. Interesgarria litzateke, horren harira, kooperatiben mugimenduak aintzat hartzea webguneek duten garrantzia eta beren izaera kooperatiboa azpimarratzea, eta dagokion erakundeari tarifen inguruan galdegitea. Izan ere, nazioartean eredu den euskal kooperatiben mugimenduak isla izan behar luke bai domeinuetan, baina baita kooperatibek erabiltzen duten izenetan ere. Egia esan, atzerritik Arrasatera etorritako batek baino gehiagok aipatu digu hemen “kooperatiba” hitza ez dela inon ikusten, kooperatibak nonahi egon arren. Lotsatzen al garen ere galdetu digute. Kuriosoa, ezta? Lortutakoaz (bere alde ilunekin) harro egonda ere, izandako arrakasta sozioekonomikoaren muina eredu kooperatiboa izan dela ez dugu erakusten ez kartel ezta domeinuetan ere.

Eta… domeinuen inguruko hausnarketa bultzatuko bagenu, izaera kooperatiboak duen garrantzia azpimarratuz? Apustu polita litzateke. Acicoop taldeak, adibidez, kooperatiba izateaz harro zaudela esateko eskaintza bat atera duela irakurri berri dut.