Category Archives: Nire Hausnarketak

Komunitatearen garapenerako (eraldaketarako) egiturak eta sareak

Krisi sistemikoa edo sistemaren kaosaren argumentazioa hainbat autorek defendatzen dute, eta egungo krisi finantzario-ekonomiko-soziala aurrekari gisa definitu. Sistemaren kaosari era ordenatu baten aurre egitea aipatzen zuen Joseba Azkarraga MUko kideak, paradigma aldaketarako prest izatea, trantsizio ordenatu batera bideratuz.

Politika ekonomikoetan (eta enpresarialetan), bi ildo hauek ezagutu ditut gaurkoan (Lasuen-en “Marx 1972″ liburuari esker): 1) ahalik eta denbora laburrenean produkzioa biderkatzea bilatzen duena eta 2) produkziorako egiturak lehenbailehen sortzea bilatzen duena (honakoa ei da Leninek aplikatu zuena eta garapen bidean dauden herrialdetan aplikatu dena). Lehena Taylorismoarekin lotu dut nik, nire ezagutza ekonomiko mugatuaren ondorioz, eta era berean, gure ekonomiako politikak horiek direla iruditu.

Hala ere, eta lehenengo parrafoa kontuan izaten badugu, egungo helburua litzateke paradigma aldaketarako egiturak lehenbailehen prestatzea. Horretarako, baina, Lasuen-ek aipatzen du ezinbestekoa dela eraikuntzaren helburua, lortu nahi den eszenatokia, ondo definituta izatea. Komunitatearen garapena buruan, zein parametrotan mugi gaitezkeen ezagutzea, eta zein izango litzatekeen (ustez) sistema honetan bizirauteko politika/estrategia.

Bitartean, sareak eraikitzen jarraitzea ezinbesteko ikusten dut. Baina ez sare enpresarialak soilik. Komunitatearen garapena beste parametro batzuetan ulertu behar badugu, ikuspegi integrala izan behar dugu kontuan. Nekazaritza, etxebizitzak, kultura…

Kooperatiben sarea eta interkooperazioa

Kooperatibak eredu sozioekonomiko alternatibo gisa ulertzen ditut. Askok ulertzen ditugu horrela. Merkatu kapitalistan egonda ere, bestelako balio eta printzipioak dituzten erakunde gisa. Kapitala tresna gisa dutenak, helburu gisa baino. Izan ere, kooperatiben funtsa komunitatearen garapena da. Oinarrian hori da. Beste kontu bat da egungo kooperatiba batzuen oinarria zein den, zergatik sortzen diren kooperatibak, kooperatibako kide batzuen helburuak zeintzuk bihurtu diren, eta abar luze bat.

Hala ere, ez da nire asmoa kooperatiba batzuen norabidearen (edo noranzkoaren?) inguruko hausnarketa egitea, baizik eta azken aldian gero eta nabarmenago egiten zaidan interkooperazio eta elkartasunaren garrantzia aldarrikatzea.

MONDRAGON adibide gisa hartzen badugu, bere gorabehera guztiekin, esango nuke bere arrakastaren gakoetako bat sortutako interkooperazioa, sarea bera, dela. Izan ere, zailtasun zein erronka berrien garaian printzipio eta helburu berak (antzekoak akaso) dituzten norbanako zein erakundeen arteko kolaborazioa gakoa bihurtzen da. Iraultzarako bezala, antolaketa eta sareak ezinbestekoak dira proiektu komunitario, lokal baina global, baterako. Krisi garaiko kudeaketa aztertzen ari naiz nire tesian, eta hori berori ikusi dut garbien: interkooperazioa eta kooperatiben arteko elkartasuna eta konpromisoa finkatuta eta egituratuta egotea zein garrantzitsua den. Kooperatibak alternatiba erreala izan daitezen zeinen garrantzitsua den kooperazioa.

Horren harira, eta Gipuzkoko beste txoko baten, Talaios Kooperatibako lagunek (Beñat Irasuegi, Unai Gorrotxategi eta Gorka Juliok) Olatukoop egitasmo interesgarria jarri dute martxan. Nolabait, orain dela 50-60 urte Debagoienean sortutako interkooperazioa eta elkartasunaren olatua egungo mugimendu kooperatiboan sortu nahi dute, eta horretarako oinarriak definitu dituzte. Etorkizun oparoa duena, egungo egoeran gero eta garrantzitsuagoa baita irla kooperatiboen sarea sortu eta indartzea.

#tobera eta Debagoiena

Urtebete pasa da. Amaitu da aurtengo Tobera, eta urtea ere, amaitzear.

Iaz hunkituta bukatu nuen Tobera, bertan ezagututako guztiengatik, sortutako loturegatik eta iazko Toberak geure argi-itzalak onartu eta umorez plazaratzeko aukera eman zigulako.

Zer esan aurtengo Toberari buruz. Nondik hasi.

Iraitz. Nola aldatu diren gauzak, kamarada. Ekainetik hona, ilusioz eta irribarrez betetako barkuan egin dugu topo, eta olatu eta marea guztien aurrean, indarrez (nekez batzuetan) egin dugu arraun. Eskerrik asko Debagoieneko proiektu integral hau posible egiteagatik. Tobera duina taularatzea baino askoz gehiago lortu duzu/dugu. Zorionak, prexoxa. Eta mila esker zure laguntasunagatik. Eta zorionak eta eskerrik asko, nola ez, Bagarako lagunei. Continue Reading

Identitatea eta proiektu komuna (2): Liderra

Egun batzuk badira identitate eta proiektu komunari buruz idatzi nuela. Bertan Izaskun Murgia Elkarte Lirikoaren dinamika, magia, proiektu komunaren garrantzia izan nuen ardatz. Nolabait, proiektu komunaren garrantzia elkarteko dinamikarengan islatu nahi nuen, eredugarri eta hunkigarria iruditzen zaidalako.

12 urte pasatxo dira elkartean parte hartzen hasi nintzela, kantuko klasean Tere Gonzalez irakasleak La Tabernera del Puerto obran papel eder bat eskaini zidala. 12 urte, bai. Zarzuela egiten. Genero ezezaguna (niretzat behintzat), batere erakargarria (izenagatik, jakina), baina deskubrimentu itzela. Antzerkia eta musika nahasita, obra eta abesti ikaragarriekin.

Baina zergatik gaude hain engantxatuta elkarteko kideok? Generoagatik? Musikagatik? Antzerkiagatik? Bai, horrek ere garrantzia du, jakina, baina… talde sentimendua da zentrua. Taldeak magia du, proiektu komunaren indarra. Eta liderra. Liderraren figura garbia. Konfiantza dugu berarengan, haserre egiten digu merezi dugunean, eta eskerrak eta hitz politak eskaintzen dizkigu hunkitzen dugunean. Norbanakoen artean ezinikusiak egongo dira, jakina, baina pertsona batek batzen du guztia.

Liderrak ematen duen gertutasuna eta konfiantzak proiektu komunarengan ilusioa izatera bultzatzen gaitu. Eta biderik zailena halako liderrekin egitea errazago dela iruditzen zait. 9 hilabeteko lanaren ondoren, asteburu eta ilunkara asko sakrifikatu ondoren, hurrengo zarzuelarako CDak biltzen hasi gara jada… Eta lehenengo entsegu inprobisatuak egiten aldageletan, hurrengo 3 hilabeteak luze egingo zaizkigula iruditzen zaigun bitartean.

Identitatea eta proiektu komuna

Gaur asteartea da, 13, eta “martes y trece” hitzak etengabe datozkit burura. Egun aldrebesa dudalako, beharbada. Edota atzoko entsegutik nekatuta irten nintzelako. Edo… Beno, kontua da identitatearen eta proiektu komunaren beharra izan dugula berbagai gaurkoan.

Jakingo duzuen bezala, azken asteotan Izaskun Murgia Elkarte Lirikoko kideok gelditu gabe gabiltza, entseguz entsegu. Domekan orkestrarik gabe baina entsegu luzea izan genuen, atzo orkestrarekin… Eta aste hau benetan betea izango dugu, larunbatean bertan estreinaldia dugu-eta. Eta zergatik aipatzen dudan hau guztia? Ba gaurko hausnarketarentzako (hilabete honetakoa?) oinarri eta abiapuntu aparta delako.

Elkarte Lirikoko kideok proiektu komuna dugu, helburu jakinak, taldeko kide sentitzen gara. Eta proiektu komun horretan, gure bihotza, gogoa eta indarra jartzen dugu, inongo erreparorik gabe eta irribarrez. Ahal dugun guztia eginez. Nekatuta egongo gara, ziur, baina estreinaldia ederto irten dadin, ordu pila bat sartzeko prest gaude. Eta taularatzerakoan, orduan bai izaten dela aparta! Orduan ikusten da zer nolako talde sentimendua dagoen. Guztiok gaude zain, ea koruari eta ea bakarlariei guztia merezi bezala irteten zaien. Ederra da. Talde sentimendua, lotura, identitatea, konpromisoa.

Ez da erraza konpromiso eta lotura hori herrigintzatik erakundeetara eramatea, beharbada. Baina iruditzen zait garrantzitsua (ezinbestekoa) dela erakundeko kide guztiek (edo gehienek akaso) proiektu komunarengan sinestea. Sinetsi eta ilusioz hartzea lana. Bai, lana beti da lan, baina helburu komunak izateari abantailak besterik ez dizkiot ikusten. Bereziki kooperatibetan, jabetza ere konpartitua, komunitarioa, den heinean.

Nola lor daitekeen hori? Lider onak izatea ezinbestekoa da, baina ezin dugu ahaztu norbanakoaren konpromisoa eta ilusioa ere garrantzitsua dela. Guztiok sentitu behar dugu proiektua gure, egunerokotasunean egin beharrekoak soldata baino gehiago esan nahi dezan.